ป้ายกำกับ: ออสเตรเลีย

Denny เมษายน 26, 2020

สมุนไพรพื้นบ้าน กุ่มบก เป็นไม้เนื้ออ่อนโตเร็ว มีทรงพุ่มสวยงาม

สมุนไพรพื้นบ้าน กุ่มบก 

สมุนไพรกุ่มบก มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า กุ่ม, ผักกุ่ม, กะงัน ก่าม ผักก่าม สะเบาถะงัน (ภาคอีสาน), เดิมถะงัน ทะงัน (เขมร) เป็นต้น

ลักษณะของกุ่มบก
ต้นกุ่ม หรือ ต้นกุ่มบก กุ่มบกที่มีถิ่นสฐานต้นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ออสเตรเลีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และตามเกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้ จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นมีสีเทาหรือสีน้ำตาลอมเทา  ใบกุ่มบก มีใบเป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ มีใบย่อยอยู่ 3 ใบ ก้านใบประกอบ ส่วนใบย่อยมีลักษณะเป็นรูปไข่หรือรูปรี ปลายเรียวแหลมหรือแหลม ส่วนโคนใบแหลมหรือสอบแคบ ดอกกุ่มบก ช่อดอกเป็นแบบช่อกระจะ ออกบริเวณตามง่ามใบใกล้กับปลายยอด ก้านดอกมีความยาวประมาณ 3-7 เซนติเมตร มีกลีบเลี้ยงรูปรี เมื่อแห้งมักเป็นสีส้ม กลีบดอกมีสีขาวอมเขียวแล้วจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือสีชมพูอ่อน ที่โคนกลีบดอกเป็นเส้นคล้ายก้าน มีเกสรตัวผู้สีม่วงอยู่ประมาณ 15-22 อัน ส่วนก้านชูอับเรณู ส่วนรังไข่มีลักษณะค่อนข้างกลมหรือรี มี 1 ช่อง ดอกมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ และจะออกดอกในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนกรกฎาคม ผลกุ่มบก ผลมีลักษณะกลมหรือเป็นรูปไข่ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง เปลือกมีจุดแต้มสีน้ำตาลอมแดง ผิวนอกแข็งและสาก เมื่อผลแก่เปลือกจะเรียบและมีสีน้ำตาล

สมุนไพรกุ่มบก โดยทั่วไปแล้วคนไทยสมัยก่อนมักปลูกต้นกุ่มไว้เป็นอาหารและเป็นยาสมุนไพรรักษาโรค โดยส่วนที่นำมาใช้เป็นยาสมุนไพรได้แก่ ผล, ใบ, ดอก, เปลือกต้น, กระพี้, แก่น, ราก และเปลือกราก จัดเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่ง เพราะมีความเชื่อว่าการปลูกต้นกุ่มเป็นไม้ประจำบ้านจะช่วยทำให้ครอบครัวมีฐานะมั่นคง เป็นกลุ่มเป็นก้อน

สรรพคุณของกุ่มบก
รากนำมาแช่น้ำ ใช้ทำเป็นยาช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย (ราก)
รากกุ่มบกช่วยแก้มานกษัยอันเกิดแต่กองลม (ราก)
เปลือกต้นมีรสร้อน ช่วยคุมธาตุในร่างกาย (เปลือกต้น)
ช่วยบำรุงธาตุไฟในร่างกาย (เปลือกต้น)
เปลือกต้นใช้เป็นยาระงับประสาทและยาบำรุง (เปลือกต้น)
ใบต้มน้ำดื่ม ช่วยบำรุงหัวใจ (ใบ, เปลือกต้น)
ช่วยบำรุงเลือดในร่างกาย (แก่น)
ดอกและยอดอ่อนนำมาดอง ใช้รับประทานเป็นผักจิ้มน้ำพริก ช่วยทำให้เจริญอาหาร (ดอก, ใบ, เปลือกต้น)
ช่วยแก้ไข้ตัวร้อน (ใบ, ดอก, เปลือกต้น)
ใบกุ่มบกช่วยขับเหงื่อ (ใบ)
ใบกุ่มบกใช้แช่หรือดองกับน้ำกินช่วยแก้ลม (ใบ)
กระพี้ช่วยทำให้ขี้แห้งออกมา (กระพี้)
ช่วยแก้อาการคลื่นไส้อาเจียน (เปลือกต้น)
ช่วยแก้อาการสะอึก (เปลือกต้น)
ดอกช่วยแก้อาการเจ็บคอ (ดอก)
ช่วยขับลมในลำไส้ (ใบ,เปลือกต้น)
ผลกุ่มใช้เป็นยาแก้อาการท้องผูกได้ (ผล)**
กระตุ้นลำไส้ให้ช่วยในการย่อยอาหาร (เปลือกต้น)
ใช้เป็นยาระบาย (เปลือกต้น)**
เปลือกกุ่มบกช่วยแก้อาการปวดท้อง อาการปวดมวนท้อง แก้ลงท้อง (เปลือกต้น)
ช่วยขับพยาธิ ฆ่าแม่พยาธิ เช่น พวกตะมอย (ใบ)
แก่นช่วยรักษาโรคริดสีดวงทวาร (แก่น)
ช่วยในการขับปัสสาวะ รักษาโรคนิ่ว (เปลือกต้น)**
ช่วยแก้โรคนิ่ว ขับนิ่ว (เปลือกต้น, แก่น)
ช่วยขับน้ำดี (เปลือกต้น)
ช่วยขับน้ำเหลือง (เปลือกต้น)**
แก่นช่วยแก้ริดสีดวงทวารผอมเหลือง (แก่น)
ช่วยแก้อาการบวม (เปลือกต้น)
เปลือกใช้เป็นยาทาภายนอก ช่วยแก้โรคผิวหนัง (เปลือกต้น, ใบ)
ใบนำมาตำใช้ทาแก้กลากเกลื้อน (ใบ)
รากนำมาใช้ขับหนองได้ (ราก)
ใบและเปลือกรากสามารถนำมาใช้ทาถูนวดเพื่อให้เลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้นมาก ๆ ได้ (ใบ, เปลือกราก)
เปลือกต้นนำมาใช้ในขณะที่ถูกงูกัด สามารถช่วยลดพิษของงูได้ (เปลือกต้น)**
ใช้นำไปลนไฟให้ร้อน เอามาใช้ปิดหู จะช่วยบรรเทาอาการปวด อาการปวดศีรษะ และโรคบิดได้ (ใบ)

ประโยชน์ของกุ่มบก
ต้นกุ่มเป็นไม้เนื้ออ่อนโตเร็ว มีทรงพุ่มสวยงาม ใบและดอกมีความงดงามพอที่จะใช้ปลูกเป็นประดับได้ ในตำราการปลูกต้นไม้ของชาวไทยถือว่าต้นกุ่มเป็นไม้มงคล สามารถปลูกเพื่อความเป็นสิริมงคลให้กับผู้อยู่อาศัยในบ้านเรือนได้ โดยจะนิยมปลูกไว้ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของตัวบ้าน…

Read More